I. Đấu tranh bao tồn văn hóa dân tộc
Câu hỏi 1 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 85): Những biểu hiện nào cho thấy chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta là thất bại?
Trả lời:
- Biểu hiện cho chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta là thất bại:
+ Người Việt vẫn nghe-nói, truyền lại cho con cháu tiếng mẹ đẻ
+ Những tín ngưỡng truyền thống như thờ cúng tổ tiên, thờ các vị thần tự nhiên,.... tiếp tục được duy trì.
+ Bảo tồn phong tục tập quán Việt như tục nhuộm răng, ăn trầu, búi tóc, xăm mình, làm bánh trưng, bánh giày,...
Câu hỏi 2 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 85): Phong tục ăn trầu theo ghi chép của Lê Quý Đôn (tư liệu hình 17.3) có từ thời kì nào trong lịch sử Việt Nam? Hiện nay phong tục này còn không?
Trả lời:
- Theo ghi chép của Lê Quý Đôn, phong tục ăn trầu của người Việt cổ có từ thời Văn Lang, Âu Lạc, vì: sách Nam phương thảo mộc trạng được viết năm 304, ghi chép về tục ăn trầu cau của người Giao Châu (chỉ nước ta thời thuộc Hán), do đó, phong tục ăn trầu của người Việt có trước khi quyển sách này ra đời.
- Hiện nay phong tục ăn trầu và sử dụng trầu cau trong các dịp lễ, tết, các ngày trọng đại (hiếu, hỉ…) vẫn còn được duy trì.
II. Tiếp thu có chọn lọc văn hóa Trung Quốc phát triển văn hóa Việt
Câu hỏi mục II SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 86): Nhân dân ta đã làm gì để phát triển văn hóa dân tộc trong ngàn năm Bắc thuộc?
Trả lời:
* Người Việt tiếp thu có chọn lọc văn hóa Trung Quốc trong thời Bắc thuộc:
- Phật giáo, Đạo giáo du nhập vào nước ta thời kì này, hòa quyện cùng với tín ngưỡng dân gian
- Tiếp thu chữ Hán nhưng sử dụng tiếng Việt, dùng âm Việt, để đọc chữ Hán, tạo cơ sở hình thành vốn từ Hán-Việt ngày càng phong phú, đặc sắc
- Tiếp thu kĩ thuật tiến bộ của Trung Quốc: làm giấy, dệt lụa, kĩ thuật bón phân bắc trong trọt trọt và nhiều sản phẩm thủ công khác.
Luyện tập
Câu hỏi 1 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 87): Theo em, tại sao khoảng thời gian từ năm 179 TCN đến năm 938 được gọi là thời Bắc thuộc?
Trả lời:
- Khoảng thời gian từ năm 179 TCN đến năm 938 được gọi là thời Bắc thuộc vì đây là thời kì mà nước ta bị các triều đại phong kiến Trung Quốc đô hộ, thống trị.
Câu hỏi 2 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 87): Những phong tục tập quán nào của người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn có mặt trong đời sống văn hóa hằng ngày của chúng ta ngày nay?
Trả lời:
- Những phong tục tập quán nào của người Việt được bảo tồn suốt thời Bắc thuộc và vẫn có mặt trong đời sống văn hóa hằng ngày của chúng ta ngày nay như:
+ Thờ cúng tổ tiên
+ Tổ chức mở hội hằng năm
+ Ăn trầu, chôn người chết trong quan tài...
Câu hỏi 3 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 87): Quan sát hình 17.5 và 17.6, em hãy cho biết yếu tố văn hóa nào du nhập từ bên ngoài đã được nhân dân tiếp thu có chọn lọc.
Trả lời:
- Qua hai hình 17.5 và 17.6 yếu tố văn hóa mà nhân dân ta tiếp thu từ bên ngoài như đúc đồng, chạm khắc, làm gốm…
Vận dụng
Câu hỏi 4 SGK Lịch sử 6 Chân trời sáng tạo Bài 17 (trang 87): Theo em, tiếng nói có vai trò như thế nào trong việc giữ gìn và sự phát triển bản sắc văn hóa dân tộc? Em có suy nghĩ gì về hiện tượng nhiều học sinh “pha” tiếng nước ngoài vào tiếng Việt khi giao tiếp?
Trả lời:
- Giữ được tiếng nói – hồn cốt của một dân tộc là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến Việt Nam là trường hợp hiếm hoi trong lịch sử thế giới dù mất nước từ rất sớm và kéo dài hơn 10 thế kỉ nhưng chúng ta vẫn giành lại được độc lập.
- Hiện tượng nhiều học sinh “pha” tiếng nước ngoài vào tiếng Việt khi giao tiếp lâu dần sẽ khiến cho tiếng Việt mất đi sự trong sáng, mất đi bản sắc dân tộc. Vì vậy, em phản đối hiện tượng này.